CAD elektriciens 2026: installatieschema's NEN 1010-conform offline tekenen
Een elektricien tekent zelden voor de sier. Je maakt een installatieschema omdat de opdrachtgever het vraagt, omdat de inspecteur ernaar kijkt, of omdat je over twee jaar zelf moet weten welke groep waar ligt. In 2026 gaat de vraag naar CAD elektriciens allang niet meer over "kan het lijntjes trekken". Ze gaat over: klopt mijn schema met NEN 1010, staan mijn symbolen volgens IEC 60617, en werkt het ding ook als ik in een meterkast zonder bereik sta. Ik test die eisen al jaren in de praktijk en teken elektrotechnische schema's lokaal op de laptop. In dit artikel laat ik zien wat CAD elektriciens moet kunnen en hoe ik het aanpak. Wil je meelezen terwijl je zelf klikt, dan kun je de editor lokaal uitproberen zonder aanmelden.
Wat CAD voor elektriciens in 2026 echt moet kunnen
De meeste tekenpakketten zijn gebouwd voor bouwkundigen of werktuigbouwers, niet voor de installateur die een groepenkast moet documenteren. Toch is de lat voor elektrotechnisch tekenwerk vrij helder, en hij ligt op drie punten.
Ten eerste symbolen. Een installatieschema is pas leesbaar als de aardlekautomaat er als een aardlekautomaat uitziet en niet als een zelfbedacht blokje. Daarvoor bestaat een norm: IEC 60617, gepubliceerd en beheerd door de IEC, die de 60617-symbolenset publiceert. Die symbolenset is het internationale alfabet van de elektrotechniek. Ik teken met die symbolen omdat een collega, een fabrikant of een inspecteur ze dan meteen herkent, waar ter wereld hij ook zit.
Ten tweede de norm achter de installatie zelf. In Nederland is NEN 1010 de veiligheidsbepaling voor laagspanningsinstallaties, beheerd door NEN, dat de NEN 1010 beheert. Je schema is geen losstaand plaatje: het moet de groepenverdeling, de beveiliging per groep en de aarding weergeven zoals de installatie feitelijk is uitgevoerd. Een tekenprogramma dat je dwingt tot een vaste groepennummering en een schone laagstructuur helpt je die consistentie vast te houden.
Ten derde onafhankelijkheid van de cloud. Een meterkast zit in een gang, een kelder of een technische ruimte, en juist daar valt de mobiele dekking weg. Software die pas werkt als er verbinding is, laat je in de steek op het moment dat je hem nodig hebt. Ik werk daarom bewust lokaal, op de machine zelf. Wie de complete afweging tussen de pakketten wil zien, vindt in de volledige vergelijking van CAD-software voor elektriciens hoe de opties zich op deze punten verhouden.
Zo bouw ik een installatieschema lokaal op
Mijn werkwijze is elke keer hetzelfde, en dat is precies de bedoeling. Herhaalbaarheid is wat een schema controleerbaar maakt.
Ik begin met de lagen per functie: één laag voor de groepen, één voor de aarding, één voor de bekabeling, één voor de teksten en groepsnummers. Kleur en lijnstijl zet ik op ByLayer, niet per object. Dat klinkt als een detail, maar het is het verschil tussen een schema dat je in tien seconden kunt aanpassen en een schema dat je moet natekenen. Zet ik de tekstlaag uit, dan is de tekening kaal; zet ik de aardingslaag apart, dan controleer ik de aarding los van de rest.
Daarna plaats ik de symbolen uit de IEC 60617-bibliotheek: de hoofdschakelaar, de aardlekschakelaars, de groepsautomaten, de wandcontactdozen en de verlichtingsgroepen. Elk symbool valt op zijn eigen laag en krijgt zijn groepsnummer. Omdat de nummering en de laagindeling vastliggen, kan ik een woning met acht groepen even snel documenteren als een klein bedrijfspand met dertig. Voor de meterkast in het bijzonder heb ik de stappen apart uitgewerkt: lees hoe ik een meterkastschema stap voor stap opbouw als je met dat onderdeel wilt beginnen.
Voor ik iets oplever, loop ik een vaste controle langs. Staat elk symbool op de juiste laag, klopt de groepennummering met de installatie, is er niets op laag 0 blijven liggen, en zijn kleur en lijnstijl echt ByLayer. Pas als die punten sluiten, exporteer ik naar DXF. Dat open formaat leest elk serieus CAD-pakket, van AutoCAD tot BricsCAD, dus je schema reist mee naar de opdrachtgever zonder dat je aan hetzelfde merk vastzit. Wil je die aanpak zelf zien groeien, dan kun je zonder account de editor lokaal uitproberen.
Een concreet voorbeeld: groepenkast van een woningrenovatie
Neem een renovatie die ik dit voorjaar tekende: een jaren-70-woning waar de oude 3x25 A hoofdaansluiting bleef, maar de groepenkast van vier naar twaalf groepen ging vanwege een warmtepomp, laadpunt en inductiekoken. Zonder schema is dat een puzzel bij de volgende storing; met schema is het een kwestie van kijken.
Ik bouwde de groepenkast op als één blok met twaalf genummerde groepen, elk met de juiste beveiliging: twee aardlekautomaten van 30 mA voor de natte groepen, een aparte groep van 16 A voor het laadpunt met zijn eigen aardlekbeveiliging, en een B-karakteristiek waar de warmtepomp om vroeg. De verdeling stond binnen een uur op scherm, groepsnummers en al. Toen de installatie een maand later werd geïnspecteerd, lag het schema klaar en kwam de oplevering in één keer door. De inspecteur hoefde niet te raden welke groep waar zat, want het stond er, met symbolen die hij herkende en een nummering die klopte met de kast.
Dat is de winst die zich terugbetaalt. Een schema kost je een uur tekenen; een storing zonder schema kost je een middag zoeken, elke keer opnieuw. Reken je een uurtarief van 55 tot 75 euro, dan is dat verschil in twee bezoeken al terugverdiend. Voor de zzp'er is de rekensom simpel: gestructureerd tekenen is geen overhead, het is de goedkoopste service-investering die je doet.
CAD elektriciens: Diaz Editor naast AutoCAD Electrical, SEE Electrical en DialogCAD
Ik ben eerlijk over de concurrentie, want je verdient een echte afweging. AutoCAD Electrical van Autodesk is het zwaargewicht: alles-in-één, met automatische bedradingslijsten en een enorme symbolenbibliotheek. Maar het kost een veelvoud van een eenmalige licentie, elk jaar opnieuw. Voor een groot installatiebureau met een tekenafdeling is dat te verantwoorden. Voor de zzp'er die een paar schema's per maand aflevert, betaal je vooral voor functies die stilstaan.
SEE Electrical zit in het middensegment en is een degelijk elektrotechnisch pakket. DialogCAD, een Nederlands product, mikt bewust op de kleinere installateur en kent de lokale gewoontes goed. Elk van die pakketten heeft zijn plek, en voor wie dagelijks complexe besturingskasten tekent, kan een gespecialiseerd abonnement de moeite waard zijn.
Waar Diaz Editor zich onderscheidt, is de combinatie van lokaal werken, een schone DXF-export en een eenmalige prijs. De licentie is 197 euro voor drie werkplekken, eenmalig, zonder maandelijkse kosten en zonder cloudverplichting. De eventuele AI-hulp staat daar los van, als aparte maandelijkse module, zodat je tekengereedschap zelf nooit een abonnement wordt. Het is geen vervanger voor een volledig geautomatiseerde besturingskast-suite bij een groot bureau. Voor het dagelijkse installatieschema van een zelfstandige of klein elektrotechnisch bedrijf is het precies genoeg, en over vijf jaar gebruik veruit het goedkoopst. Je kunt de eenmalige licenties naast elkaar leggen om te zien wat bij je volume past.
Veelgestelde vragen over CAD elektriciens
Welke symbolen moet ik gebruiken voor een installatieschema?
Gebruik de IEC 60617-symbolenset. Dat is de internationale standaard voor elektrotechnische symbolen, van schakelaar tot aardlekautomaat. Omdat iedereen in het vak ze herkent, is je schema meteen leesbaar voor collega's, fabrikanten en inspecteurs. Ik teken uitsluitend met die set en houd de symbolen op hun eigen laag, zodat de nummering en de bekabeling los te controleren blijven.
Moet mijn CAD-software NEN 1010 kennen?
De software hoeft NEN 1010 niet af te dwingen, maar hij moet je wel toelaten de installatie correct weer te geven: groepenverdeling, beveiliging per groep en de aarding. NEN 1010 is de veiligheidsnorm, jouw schema is de weergave ervan. Een vaste groepennummering en een schone laagstructuur helpen je die consistentie vast te houden, ook als een schema door meerdere handen gaat.
Kan ik installatieschema's tekenen zonder AutoCAD?
Ja. De IEC 60617-symbolen en het DXF-formaat zijn niet aan één merk gebonden. Zolang je gereedschap de juiste symbolen op nette lagen kan plaatsen en schoon naar DXF exporteert, sluit je aan op wat de opdrachtgever leest. Ik teken elektrotechnische schema's lokaal en lever DXF, dat elk ontvangend pakket opent.
Werkt lokaal tekenen echt offline in de meterkast?
Dat is het hele punt. Lokale software draait op de machine zelf, dus de mobiele dekking in de meterkast, kelder of technische ruimte maakt niet uit. Je symbolenbibliotheek, je lagen en je schema staan op de laptop, niet op een server. Je werkt gewoon door en exporteert later, wanneer je weer verbinding hebt.
Is een eenmalige licentie op termijn goedkoper dan een abonnement?
Voor wie het jaren gebruikt, ja. Een jaarabonnement loopt door zolang je het pakket in huis hebt, ook in rustige maanden. Een eenmalige licentie van 197 euro voor drie werkplekken betaal je één keer. Over vijf jaar is het verschil voor een zzp'er duizenden euro's, geld dat je aan gereedschap of scholing kunt besteden in plaats van aan doorlopende softwarehuur.
Aan de slag met je eigen installatieschema
CAD elektriciens draait in 2026 niet om zo veel mogelijk knoppen, maar om drie dingen die kloppen: symbolen volgens IEC 60617, een schema dat de NEN 1010-installatie eerlijk weergeeft, en gereedschap dat blijft werken als de dekking wegvalt. Bouw je die basis één keer goed op, dan documenteer je elke volgende klus sneller, komt je oplevering vaker in één keer door en vind je bij een storing binnen seconden de juiste groep. Dat is geen luxe, het is de goedkoopste vorm van service die je kunt leveren.
Wil je zien hoe elektrotechnisch tekenen lokaal aanvoelt, zonder cloud en zonder abonnement, begin dan klein. Bekijk de geplande elektrotechnische functies op de roadmap om te zien waar het naartoe gaat, en test de aanpak op je eigen groepenkast door de editor lokaal uit te proberen. Je merkt binnen een middag of de aanpak bij jouw werk past.